Kasparov – Topalov 1999: Từ nước thí xe đến cuộc săn vua
Ở Wijk aan Zee năm 1999, Garry Kasparov thí xe khi vua đen còn ở a7. Đến nước 35, vua của Veselin Topalov đã tới d1, ngay trên hàng ngang thứ nhất. Hãy dừng ở bốn thế cờ dưới đây và thử tìm nước đi trước khi đọc lời giải.
Kasparov cầm Trắng, Topalov cầm Đen. Topalov chọn phòng thủ Pirc. Cả hai bên đều nhập thành dài. Đến nước 23, vua trắng ở b1, vua đen ở a7. Hai quân xe trắng đứng cạnh nhau ở d1 và e1. Xe d1 mở đường cho hậu, còn xe e1 tiến lên hàng ngang thứ bảy.
1. Lấy gì mở đường cho hậu?
Xe trắng ở d1 có thể bắt tốt đen ở d4, nhưng tốt c5 đang bảo vệ tốt d4. Nếu Đen dùng tốt c5 bắt lại xe, quân trắng nào có thể tiếp tục tấn công từ d4?
Xem nước Kasparov đã chơi
24.Rxd4! Xe từ d1 bắt tốt d4. Topalov nhận xe thí bằng 24…cxd4. Tốt đen từ c5 sang d4, để trống ô c5 trên đường chéo d4–c5–b6–a7. Hậu trắng ở f4 có thể bắt tốt d4, nhưng Kasparov còn một nước chiếu xen giữa.
2. Vì sao chưa vội bắt lại ở d4?
Hãy thử đặt xe trắng lên e7 rồi nhìn từ e7 sang a7. Vua đen phải ứng phó với quân nào? Sau đó hậu trắng có thể bắt tốt nào kèm chiếu?
Xem cách phối hợp hai quân
25.Re7+! Xe từ e1 lên e7, chiếu ngang vua a7. Trong ván đấu, Đen chọn 25…Kb6. Lúc này 26.Qxd4+ vừa bắt tốt d4 vừa chiếu theo đường chéo d4–c5–b6. Sau 26…Kxa5, Topalov bắt được mã a5, nhưng vua đen đã ra trước hàng tốt của mình.
3. Quân nào có thể chiếu vua đen ở a5?
Hậu và xe trắng đang hoạt động mạnh, nhưng nước chiếu tiếp theo lại đến từ một quân chưa rời vị trí xuất phát. Em có tìm được quân đó?
Xem nước chiếu
27.b4+! Tốt từ b2 tiến hai ô, tấn công a5. Sau 27…Ka4 28.Qc3, Kasparov dành một nhịp đưa hậu sang c3. Ván đấu tiếp diễn 28…Qxd5 29.Ra7 Bb7 30.Rxb7. Quân xe từng lên e7 nay bắt tượng ở b7.
Đoạn tiếp theo có thể theo dõi bằng cách nhìn riêng vào vua đen: 30…Qc4 31.Qxf6 Kxa3 32.Qxa6+ Kxb4 33.c3+ Kxc3 34.Qa1+ Kd2 35.Qb2+ Kd1. Từ a4, vua lần lượt qua a3, b4, c3, d2 rồi tới d1.
4. Khi nào nên ngừng chiếu?
Vua đen đã ở d1. Thay vì tìm thêm một nước chiếu, hãy nhìn hậu đen ở c4. Tượng trắng từ h3 có thể về ô nào để tấn công hậu theo đường chéo?
Xem ý tưởng của nước tượng lùi
36.Bf1! Từ f1, tượng nhắm thẳng tới c4 qua e2 và d3. Sau 36…Rd2, Kasparov vẫn chưa bắt hậu ngay. Ông chơi 37.Rd7. Xe đen từ d2 bắt xe trắng ở d7. Trắng liền dùng tượng bắt hậu ở c4 rồi dùng hậu bắt xe ở h8: 37…Rxd7 38.Bxc4 bxc4 39.Qxh8. Hậu trắng từ b2 đi suốt đường chéo tới h8 để bắt xe còn ở góc bàn.
Topalov đầu hàng sau 44.Qa7. Khi xem lại ván đấu, em hãy thử trả lời ba câu hỏi. Nước thí xe ở d4 mở đường chéo nào cho hậu trắng? Tốt b4 chiếu vua đen ở ô nào? Tượng lùi về f1 để tấn công quân nào?
Xem toàn bộ 44 nước của ván đấu
1. e4 d6 2. d4 Nf6 3. Nc3 g6 4. Be3 Bg7 5. Qd2 c6 6. f3 b5 7. Nge2 Nbd7 8. Bh6 Bxh6 9. Qxh6 Bb7 10. a3 e5 11. O-O-O Qe7 12. Kb1 a6 13. Nc1 O-O-O 14. Nb3 exd4 15. Rxd4 c5 16. Rd1 Nb6 17. g3 Kb8 18. Na5 Ba8 19. Bh3 d5 20. Qf4+ Ka7 21. Rhe1 d4 22. Nd5 Nbxd5 23. exd5 Qd6 24. Rxd4 cxd4 25. Re7+ Kb6 26. Qxd4+ Kxa5 27. b4+ Ka4 28. Qc3 Qxd5 29. Ra7 Bb7 30. Rxb7 Qc4 31. Qxf6 Kxa3 32. Qxa6+ Kxb4 33. c3+ Kxc3 34. Qa1+ Kd2 35. Qb2+ Kd1 36. Bf1 Rd2 37. Rd7 Rxd7 38. Bxc4 bxc4 39. Qxh8 Rd3 40. Qa8 c3 41. Qa4+ Ke1 42. f4 f5 43. Kc1 Rd2 44. Qa7 1–0
Xem video “Ván cờ tấn công hay nhất mọi thời đại” của kênh Dạy chơi cờ vua · Đối chiếu biên bản ván đấu